VERENIGING & STICHTING

Vereniging of stichting?
Wanneer een vereniging oprichten

Een vereniging is een samenwerkingsvorm tussen twee of meer personen (leden) met een gemeenschappelijk doel. Verenigingen zijn er in twee soorten. Voor een vereniging met volledige rechtsbevoegdheid hebt u een notariële akte nodig, met daarin de statuten van de vereniging. Richt u een vereniging op zonder notariële akte, dan heeft de vereniging slechts beperkte rechtsbevoegdheid. Een vereniging met beperkte rechtsbevoegdheid mag minder en ook bestuurders van zo’n vereniging zijn hoofdelijk aansprakelijk voor schulden van de vereniging.

U kunt een vereniging oprichten bij notariële akte, onder¬handse akte of mondelinge afspraak. Daarvan kan alleen de vereniging die bij notariële akte is opgericht volledig rechtsbevoegd zijn. De statuten zijn het belangrijkste document van elke vereniging. Hierin staan de regels van de vereniging, de uitvoeringsregels zijn meestal neergelegd in een huishoudelijk reglement. Bijvoorbeeld over de manier van vergaderen, besluitvorming en gebruik van een verenigingslocatie.

Wilt u de vereniging bij notariële akte oprichten, dan moeten de statuten een aantal verplichte onderdelen bevatten. De naam en het doel van de vereniging moeten worden vermeld, en ook de verplichtingen die de leden tegenover de vereniging hebben. Verder moet duidelijkheid verschaft worden over de manier waarop de algemene vergadering bijeen wordt geroepen en bestuurders worden benoemd en ontslagen. Net als bij de stichting moet ook in de statuten worden bepaald waar het geld en de goederen van de vereniging heen gaan als de vereniging wordt ontbonden, dan wel de manier waarop die bestemming wordt vastgesteld.

Belangrijke kenmerken van de vereniging

  • Het doel van een vereniging mag niet kunnen leiden tot verstoring van de openbare orde of aantasting van de goede zeden en niet in strijd zijn met de wet.
  • Een vereniging mag winst maken en fondsen vormen. Die moeten overigens wel ten goede komen aan het gemeenschappelijke doel. Het maken van winst en het verdelen daarvan onder de leden mag geen verenigingsdoel zijn.
  • In een vereniging met beperkte rechtsbevoegdheid bent u als bestuurder – naast de vereniging – volledig aansprakelijk voor het gehele bedrag van de schulden van de vereniging.
  • De regels van het verenigingsrecht schrijven voor hoe u de vereniging intern moet organiseren en op welke manier u de verslaglegging en financiële verantwoording naar uw leden en derden moet inrichten.
  • De algemene vergadering van een vereniging bestaat uit alle leden samen. Elk lid heeft daarin een stem. Bij grote verenigingen wordt de algemene vergadering samengesteld uit afgevaardigden van de leden.
  • Bij de beoordeling van eventuele aansprakelijkheid van bestuursleden van een vereniging geldt de wettelijke regel dat elke bestuurder zijn bestuurstaak behoorlijk moet vervullen. Het bestuur is collectief aansprakelijk als er sprake is van – verwijtbaar – onbehoorlijk bestuur. Pas na goedkeuring door de ledenvergadering van het jaarverslag en het gevoerde beleid wordt de collectieve aansprakelijkheid opgeheven.
Wanneer een stichting oprichten?

Een stichting wordt opgericht om een bepaald doel te realiseren, met behulp van een vermogen. U kunt een stichting – net als andere rechtspersonen – slechts oprichten bij notariële akte. Een rechtspersoon is iets anders dan een “natuurlijk persoon”. Natuurlijke personen zijn individuele mensen. Als volwassene bent u bevoegd om rechtshandelingen te doen, bijvoorbeeld het kopen van een auto. Een rechtspersoon heeft diezelfde bevoegdheden, maar is zelf geen mens. De rechtspersoon – in dit geval de stichting – wordt vertegenwoordigd door daartoe aangewezen bestuurders, die zijn ingeschreven in het Handelsregister bij de Kamer van Koophandel.

In de oprichtingsakte van een stichting worden statuten vastgelegd. Daarin staat de naam van de stichting, de plaats van vestiging in Nederland, de manier waarop bestuursleden benoemd en ontslagen worden en de bestemming van overgebleven geld en goederen als de stichting ophoudt te bestaan. En, heel belangrijk, ook het doel van de stichting moet in de statuten worden omschreven. Dat mag van alles zijn, zolang het maar niet inhoudt dat er uitkeringen worden gedaan aan oprichters, bestuurs- en commissieleden. Aan derden mogen alleen uitkeringen worden gedaan als die ideëel of sociaal van aard zijn. Als u bestaande statuten wilt wijzigen, is ook daarvoor een notariële akte nodig. Belangrijke kenmerken van de stichting

  • U kunt ook in uw testament bepalen dat na uw overlijden een stichting moet worden opgericht. Bijvoorbeeld om een fonds uit (een deel van) uw nalatenschap in te stellen dat uitkeringen moet doen met een sociaal of ideëel doel.
  • Het enige verplichte orgaan van de stichting is het bestuur. Meestal bestaat dat uit een voorzitter, secretaris en penningmeester. Het bestuur kan andere organen instellen, zoals commissies.
  • Totdat de stichting in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel is ingeschreven, is elke bestuurder persoonlijk aansprakelijk voor rechtshandelingen van de stichting, zoals het aankopen van goederen.
  • Na inschrijving in het handelsregister zijn bestuurders niet meer aansprakelijk voor schulden van de stichting. Behalve als er sprake is van – verwijtbaar – onbehoorlijk bestuur.
  • De stichting kan werknemers in dienst hebben.
  • Een stichting wordt ontbonden als de statuten dat voorschrijven, als de stichting failliet gaat of als de rechter dat gelast. Het bestuur kan ook zelf tot ontbinding besluiten, meestal zijn de voorwaarden daarvoor in de statuten geregeld.
  • Een stichting heeft geen leden, maar kan wel donateurs hebben.

Tien verschillen tussen vereniging en stichting

  1. Oprichting
    Stichting: alleen bij notariële akte
    Vereniging: bij notariële akte (voor volledige rechtsbevoegdheid), bij onderhandse akte of mondelinge afspraak (voor beperkte rechtsbevoegdheid)
  2. Geldmiddelen
    Stichting: verbod op winstverdeling onder bestuursleden
    Vereniging: verbod op uitkeringen aan oprichters of bestuurders
  3. Aansprakelijkheid
    Stichting: geen hoofdelijke aansprakelijkheid van bestuurders
    Vereniging: geen hoofdelijke aansprakelijkheid voor bestuurders (bij volledige rechtsbevoegdheid), hoofdelijke aansprakelijkheid voor bestuurders (bij beperkte rechtsbevoegdheid)
  4. Inschrijving handelsregister
    Stichting: verplichte inschrijving
    Vereniging: verplicht voor vereniging met volledige rechtsbevoegdheid
  5. Leden
    Stichting: een stichting mag geen leden hebben
    Vereniging: een vereniging heeft per definitie leden
  6. Interne organisatie
    Stichting: verplichte instelling van bestuur
    Vereniging: verplichte instelling van algemene ledenvergadering en bestuur
  7. Bevoegdheden
    Stichting: stichting heeft altijd volledige rechtsbevoegdheid en kan – als de statuten daarin voorzien – ook onroerend goed aankopen.
    Vereniging: vereniging met beperkte rechtsbevoegdheid kan geen onroerend goed aankopen, vereniging met volledige rechtsbevoegdheid wel, mits de statuten daarin voorzien.
  8. Statutenwijziging
    Stichting: besluit van bestuur of van Rechtbank
    Vereniging: besluit van algemene vergadering
  9. Ontbinding en opheffing
    Stichting: door bestuursbesluit of door de rechter (na vordering van het Openbaar Ministerie)
    Vereniging: door besluit van de algemene vergadering, in situaties die in de statuten zijn genoemd, bij faillissement
  10. Schenkingen, legaten en erven
    Stichting: kan schenkingen en legaten ontvangen en kan ook erven; als de stichting een algemeen nut beogende instelling (ANBI) is, kan deze in beginsel helemaal vrijgesteld zijn van schenk- en erfbelasting.
    Vereniging: vereniging met volledige rechtsbevoegdheid kan schenkingen en legaten ontvangen en kan ook erven; als de vereniging een sociaal belang behartigende instelling (SBBI) is, kan deze in beginsel helemaal vrijgesteld zijn van schenk- en erfbelasting. Vereniging met beperkte rechtsbevoegdheid kan schenkingen en legaten ontvangen, maar kan geen erfgenaam zijn.

Oldenzaalsestraat 51-53
7551 AN Hengelo

Tel. 074 250 90 70
info@wilbrinkdenotter.nl

Volg ons:

Wij houden u graag
op de hoogte van de
nieuwste ontwikkelingen