RELATIES & FAMILIE

Samenwonen
Wat is een samenlevingscontract?

In een samenlevingscontract legt u schriftelijk een aantal afspraken vast. Die afspraken gaan over uw eigen juridische positie, over die van uw partner en over die van u gezamenlijk. Met goede afspraken blijft u gewoon van elkaar houden en sluit u heel veel mogelijke conflicten uit. 

Waarover maakt u dan afspraken? Bijvoorbeeld over elkaars bijdrage in de gezamenlijke kosten van levensonderhoud, de huur of de hypotheek. Over het gebruik van bankrekeningen, maar ook over het huis waarin u woont. En u regelt ook gelijk de vervelende zaken die aan de orde zouden komen als een van u overlijdt. Zodat daar nooit onduidelijkheid over kan bestaan tegenover welk familielid dan ook.

U mag pas een samenlevingscontract afsluiten als u meerderjarig bent. En, wilt u voor partnerpensioen (nabestaandenpensioen) in aanmerking komen, of voor secundaire arbeidsvoorwaarden die betrekking hebben op onder meer getrouwde mensen, dan eist de werkgever vrijwel altijd een door de notaris opgesteld samenlevingscontract.

Samen in huis

Hoe zit het eigenlijk als u als samenwoners een huis koopt of huurt? Met welke haken en ogen hebt u te maken. En welke voor- en nadelen zijn er voor samenwoners? Ziet u door de bomen het bos niet meer? Wij zetten ze voor u op een rijtje.

Allereerst is van belang of u een eigen huis of een huurhuis hebt. Hoe gek het ook klinkt, als u huurt hebt u daarmee als samenwoner nog geen woonrecht. Een verhuurder heeft niets te maken met afspraken die u in het samenlevingscontract maakt. Het handigst is als u vanaf het begin beiden als huurder in het huurcontract staat. Hebt u dat niet gedaan en is het huis wel uw hoofdverblijf, dan kunt u na twee jaar samenwoning medehuurder worden. Woont u in het huis dat eigendom is van uw partner (staat het op zijn of haar naam?) dan loopt u risico's. U kunt het huis voor de helft in eigendom overnemen, maar dan bent u overdrachtsbelasting kwijt. In plaats daarvan kunt u in het samenlevingscontract afspreken dat u gedurende een bepaalde tijd een gebruiksrecht krijgt. U kunt daarin ook vastleggen dat bij een volgende aankoop van een huis deze op naam van uw beiden komt. Dan moet u ook goed vastleggen wie welk deel van de hypotheek- en andere lasten betaalt en wat de gevolgen daarvan zijn, bijvoorbeeld bij overlijden van één van u. 

Ongeacht toekomstige situaties is het belangrijk dat altijd kan worden nagegaan welke inboedel van wie is. Bijvoorbeeld met het oog op schuldeisers of erfgenamen. Formeel gezien bent u eigenaar als iets aan u geleverd is. Meestal is dat degene die het product gekocht heeft. Doorslaggevend is uiteindelijk op wiens naam het “roerend goed” (inboedel) staat. Dat kan blijken uit de tenaamstelling van een factuur.

Om hierover nooit in problemen te komen moet u een goede administratie voeren, facturen en bankafschriften bewaren, en aan het samenlevingscontract een lijst toevoegen waarop staat wat door wie afzonderlijk is ingebracht of gekocht en wat door u gezamenlijk.  Mocht één van u onverhoopt overlijden en wilt u als achterblijvende partner in het huis blijven wonen, dan hebt u een zogenaamd verblijvingsbeding nodig. Die kunt u opnemen in het samenlevingscontract. Daarmee zorgt u er voor dat u de gemeenschappelijke goederen helemaal in eigendom krijgt. 

Als u andere voorzieningen wilt treffen voor na uw overlijden, dan hebt u wel een testament nodig. Zonder testament krijgt u erfrechtelijke problemen. Regel het, het scheelt u uiteindelijk veel onrust en veel geld.

Wet regelt niets voor samenwoners. Zelf doen!

Als u gaat trouwen of een geregistreerd partnerschap aangaat, regelt de wet van alles voor u. Voor samenwoners is er niets geregeld in de wet. Samenwonen wordt alleen genoemd bij bepaalde faciliteiten, waaronder partnerpensioen en bepaalde arbeidsvoorwaarden. Als u in aanmerking wilt komen voor dergelijke faciliteiten, hebt u een notarieel samenlevingscontract nodig.

Als u samenwoont of gaat samenwonen, bent u niet automatisch erfgenaam van elkaar. Om dat wel te worden hebt u een samenlevingscontract en een testament nodig. U bent er misschien helemaal niet voor in de stemming, maar dat is niets vergeleken bij de rompslomp en ellende die u krijgt als u het niet regelt.

Als u niets regelt en uw partner, van wie het huis is, overlijdt, dan staat u met lege handen. Het huis gaat naar de erfgenamen, dat zijn de familieleden van uw partner. U bent geen familie! Alles wordt onder uw neus verkocht, waaronder ook het huis met de inboedel. En u staat letterlijk met lege handen. Zeg niet “dat doen ze nooit, ik heb een heel goede verstandhouding”, de praktijk wijst uit dat die gevoelens in dit soort situaties snel omslaan. Loop geen risico, zorg voor een samenlevingscontract en een testament. Het is een kleine investering die zich later in rust en in geld (ook fiscaal voordeel) uitbetaalt.

In de wet op de erfbelasting (successierecht) zijn drie tariefgroepen opgenomen. Een tariefgroep voor partners en kinderen, een tariefgroep voor kleinkinderen en een tariefgroep voor alle overigen, waaronder alle verdere familieleden en niet-familieleden.

Checklist voor samenwoners

Waar moet u op letten als u een samenlevingscontract wilt sluiten?

  • Verdeling van inkomsten
  • Verrekening kosten van de huishouding
  • Wat valt onder kosten van de huishouding
  • Gezamenlijke woning moet wel of niet gezamenlijk eigendom worden
  • Gevolgen als een partner meer geld aan rente en aflossing van hypotheek bijdraagt
  • Positie van degene die intrekt bij de partner die enig eigenaar is van het huis
  • Eigendomsrechten van voor gezamenlijke rekening aangeschafte spullen
  • Regeling van de aantoonbaarheid dat bepaalde zaken niet gemeenschappelijk zijn
  • Al dan niet gezamenlijk huurderschap van het huis
  • Aanmelding van elkaar als begunstigde voor het partnerpensioen
  • Overlijdensrisicoverzekeringen en de daaruit voortvloeiende verplichtingen
  • Bij spaarhypotheek, voor zover nog van toepassing, splitsing tussen spaarpremie en risicopremie
  • Gevolgen van uit elkaar gaan
  • Eventuele alimentatieplicht
  • Gevolgen bij overlijden
  • Vaststellen van manier waarop over geschillen wordt beslist

Oldenzaalsestraat 51-53
7551 AN Hengelo

Tel. 074 250 90 70
info@wilbrinkdenotter.nl

Volg ons:

Wij houden u graag
op de hoogte van de
nieuwste ontwikkelingen